Mùa lễ báo hiếu đã đến gần, nhưng cảnh mua bán vàng mã trên các phố Hàng Mã, Hoa Bằng, Yên Hoà (Hà Nội) vẫn trầm lắng.

Giá vàng mã năm nay giảm hơn năm trước nhưng người mua giảm một nửa. Vì thế, nhiều gia đình làm nghề này đang thất nghiệp ngay tháng cao điểm.
 
10 nhà làm nghề, 7 nhà đóng cửa
 
Làng Cót, phường Yên Hoà, quận Cầu Giấy, Hà Nội những ngày này vắng lặng như không phải tháng xá tội vong nhân. Bà Nguyễn Thị Hoà, nhà 2, ngõ 15/235, phường Yên Hoà cho biết: “Tháng này những năm trước chúng tôi không thể ngủ được vì cứ đến 5h sáng là đã có cả dãy ô tô chở hàng mã chạy ầm ầm, tập kết hàng ở phố Yên Hoà và Hoa Bằng.  Nhưng năm nay thì vắng lặng đến khó ngờ. 2 - 3 ngày mới có 1-2 chiếc ô tô chở vàng mã từ xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh đến. Nhưng chủ yếu là những món đồ như nhà lầu, xe SH, @, hình nhân thế mạng, ngựa... với kích cỡ khiêm tốn thay vì cồng kềnh như trước, còn lại chủ yếu là tiền, vàng và đôla âm phủ”.

Ông Nguyễn Văn Sỹ, 81 tuổi quê gốc ở làng Đông Hồ hiện cư trú ở số nhà 163, phố Yên Hoà, phường Yên Hoà tâm sự: “Năm nay, gia đình tôi không làm hàng mã vì ngay từ dịp Tết cổ truyền vừa qua nhiều nhà đã lỗ lớn. Phần lớn các gia đình đều gặp khó khăn về tài chính nên tôi nghĩ trong tháng xá tội vong nhân này, kinh doanh hàng mã cũng sẽ không vượng. 35 năm trong nghề làm hàng mã đây là năm tôi thấy nghề truyền thống của mình thất thu cao nhất”.

Cũng theo ông Sỹ thì thông thường để phục vụ Lễ Vu Lan, 3 tháng trước đó người trong làng Cót đã rất bận. Nhà nhà, người người đều đua nhau làm ra thật nhiều sản phẩm hàng mã để bán. Nhưng năm nay, 10 nhà làm nghề hàng mã thì có đến 7 nhà bỏ nghề do giá giấy tăng cao, lời lãi chẳng đáng là bao. Đã thế, hàng làm ra không bán được hoặc bán rất chậm. Những nhà còn làm chủ yếu chỉ làm tiền, vàng, đô la cõi âm, còn lại họ nhập hàng mã mang tính “chế tạo” với kích thước nhỏ ở làng Đông Hồ, xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, Bắc Ninh về.

Tiết kiệm thời gian khó

Khác hẳn với cảnh đốt như “hối lộ” người cõi âm để mong nhận lại lộc như mọi năm, năm nay người mua hàng mã tỏ ra không mấy mặn mà. Phố Hàng Mã, Hà Nội vốn là địa điểm quen thuộc cho người dân mua sắm đồ cõi âm rơi vào cảnh ế ẩm. Lượng hàng bán ra giảm gần một nửa, dù họ hạn chế nhập về.
 
Chị Hiền Tuyên, chủ cửa hàng 7B, phố Hàng Mã cho biết: “Trước đây vào những ngày cận rằm tháng 7 phố Hàng Mã thường tắc đường vào buổi sáng và chiều vì quá nhiều người đổ về đây mua hàng nhưng bây giờ thì phố rộng thênh thang. Khách đến mua giảm hẳn và cũng không có nhiều người mua đồ cúng với món tiền lớn. Đợt cuối tháng 6 tôi có nhập về một xe hàng đắt tiền nhưng bây giờ phải bán phá giá. Khách có nhu cầu mua trọn bộ lễ vật “cao cấp” dâng âm phủ, có giá 1- 2 triệu đồng, chủ yếu là những gia đình giàu có. Xe ga, ôtô, nhà cao tầng... cỡ lớn có giá 100.000 - 150.000 đồng/chiếc nhưng đang rơi vào cảnh ế hàng”.

Chủ cửa hàng 154 phố Yên Hoà, phường Yên Hoà cũng cho biết: “Sức mua thấp nên không chỉ người bán mà người làm ra sản phẩm cũng phải giảm lãi. Giá giấy tăng cao nhưng chúng tôi vẫn được nhập với giá như năm trước nhưng lại bán với giá giảm hơn. Chẳng hạn: một hình nhân thế mạng cao 1m  năm trước giá 17.000 đồng, năm nay giảm xuống 15.000đ; ngựa cao 50cm giảm từ 25.000 đồng/con xuống 20.000 đồng/con; xe SH cao 90 cm giảm từ 100.000 đồng/chiếc xuống còn 80.000 đồng/chiếc...

Bán được nhiều nhất là tiền, vàng, đôla, quần áo... do giá dễ chịu, chỉ 4.000 - 10.000 đồng. Một gia đình muốn đủ bộ theo lời thầy cúng chỉ mua thêm bộ thần linh, thần tài, cho các vị bá quan văn võ... Tổng cộng chỉ hết khoảng 30.000 - 50.000 đồng.

Bà Lại Thị Hoan, thị trấn Thường Tín, huyện Thường Tín, Hà Nội là một trong những vị khách quen thuộc của làng Cót và thương xuyên đặt hàng với số lượng lớn nhưng năm nay cũng không dám lạm chi. Bà Hoan tâm sự: “Thời buổi để tiền trong túi như bị “mất cắp” nên tiêu gì tôi cũng phải nghĩ. Không tuỳ tiện hoang phí làm theo ý thích như trước đây được”.

Không chỉ giảm chi cho hàng mã mà nhiều người còn hạn chế di chuyển trong ngày này để tiết kiệm chi tiêu. Hàng năm vào dịp này, nhiều gia đình thường tụ họp về quê hay đi lễ chùa. Nhưng năm nay, phần vì rằm tháng bảy không trùng vào ngày nghỉ, lượng khách đổ về các khu đền chùa, thăm viếng cũng giảm hẳn so với những năm trước.